Wanneer warmte een belasting wordt: de invloed van hitte én een dikke vacht op je paard
Hitte en paarden: wat gebeurt er eigenlijk in het paardenlichaam?
De afgelopen jaren krijgen we steeds vaker te maken met uitzonderlijk hoge temperaturen. Waar een warme zomerdag vroeger een uitzondering was, zien we nu steeds vaker meerdere dagen achter elkaar temperaturen boven de 30°C. Voor ons is dat soms al zwaar, maar voor paarden kan extreme hitte een flinke uitdaging zijn.
Een paard produceert veel warmte
Een paard is een groot, gespierd dier. Tijdens beweging produceren de spieren enorme hoeveelheden warmte. Slechts een klein deel van de energie wordt omgezet in beweging; het grootste deel komt vrij als warmte. Die warmte moet het lichaam kwijt om de lichaamstemperatuur rond de 37,5 tot 38,5°C te houden.
Normaal gesproken lukt dat prima. Maar wanneer de buitentemperatuur hoog is en de luchtvochtigheid stijgt, wordt het voor het lichaam steeds moeilijker om af te koelen.
Zweten: het belangrijkste koelsysteem
Paarden koelen voornamelijk af door te zweten. Wanneer zweet verdampt, neemt het warmte mee van de huid. Bij hoge luchtvochtigheid verloopt die verdamping echter veel minder efficiënt. Het paard blijft wel zweten, maar raakt de warmte minder goed kwijt.
Hierdoor verliezen paarden niet alleen veel vocht, maar ook belangrijke elektrolyten zoals natrium, chloride, kalium en magnesium. Deze mineralen zijn essentieel voor een goede spierfunctie, zenuwgeleiding en vochtbalans.
Wat gebeurt er als een paard oververhit raakt?
Wanneer het lichaam onvoldoende kan afkoelen, loopt de lichaamstemperatuur op. Het hart gaat sneller pompen om warmte via de huid af te voeren en de ademhaling versnelt om extra warmte kwijt te raken.
Blijft de warmte zich opstapelen, dan kunnen verschillende problemen ontstaan:
Verminderde prestaties en sneller vermoeid raken.
Spierkrampen of spierbevangenheid door verlies van vocht en elektrolyten.
Uitdroging.
Darmproblemen doordat de doorbloeding van het maag-darmkanaal afneemt.
In ernstige gevallen een hitteberoerte, waarbij de lichaamstemperatuur gevaarlijk hoog oploopt. Dit is een medisch spoedgeval.
Niet ieder paard loopt hetzelfde risico
Sommige paarden zijn gevoeliger voor hitte dan andere. Extra aandacht is nodig voor:
Oudere paarden.
Veulens.
Paarden met overgewicht.
Paarden met een dikke zomervacht of hormonale aandoeningen.
Intensief sportende paarden.
Paarden die onvoldoende gewend zijn aan warme omstandigheden.
Waar kun je op letten?
Signalen dat een paard moeite heeft met de warmte zijn onder andere:
Overmatig of juist helemaal niet zweten.
Snelle ademhaling die lang aanhoudt.
Een verhoogde hartslag.
Lusteloosheid.
Weinig drinken.
Donkere of droge slijmvliezen.
Verminderde eetlust.
Twijfel je of je paard oververhit is? Neem dan altijd contact op met je dierenarts.
Zo help je je paard tijdens warme dagen
Gelukkig kun je veel doen om hittestress te voorkomen:
Zorg altijd voor onbeperkt schoon en fris drinkwater.
Bied schaduw of een goed geventileerde schuilplaats.
Train vroeg in de ochtend of later op de avond.
Las rustdagen of lichtere trainingen in tijdens extreme hitte.
Koel je paard na arbeid met ruim koud water en schraap het water tussendoor weg zodat het koelproces effectief blijft.
Overweeg, zeker bij paarden die veel zweten, een aanvulling van elektrolyten in overleg met een voedingsdeskundige of dierenarts.
Luister naar je paard
Paarden zijn meesters in het verbergen van ongemak. Juist daarom is het belangrijk om tijdens warme dagen extra alert te zijn. Een training overslaan is soms de beste keuze. De gezondheid van je paard staat altijd voorop.
Extreme hitte is geen ongemak meer dat slechts af en toe voorkomt; het wordt steeds vaker onderdeel van onze zomers. Door te begrijpen wat er in het paardenlichaam gebeurt, kun je betere keuzes maken en je paard helpen veilig en gezond de warme dagen door te komen.
Een dikke vacht kan een extra belasting zijn
Als professioneel paardenscheerster zie ik ieder jaar hoeveel verschil een scheerbeurt kan maken voor het welzijn van een paard. Dat geldt niet alleen in de winter voor sportpaarden, maar juist ook tijdens warme periodes.
Afgelopen week mocht ik twee oudere paarden scheren die hun dikke vacht nauwelijks meer kwijt raakten. Door hun leeftijd lukte het hun lichaam niet meer om voldoende af te koelen. Je zag direct het verschil: na de scheerbeurt stonden ze veel rustiger, ontspanden ze zichtbaar en leken ze letterlijk opgelucht. Dat zijn de momenten waarop je beseft hoeveel invloed een vacht kan hebben op het comfort van een paard.
Natuurlijk is scheren niet voor ieder paard nodig. Een gezond paard met een normale zomervacht kan zijn warmte meestal prima kwijt. Maar voor oudere paarden, paarden met een verstoorde vachtwisseling of paarden die een uitzonderlijk dikke vacht houden, kan een scheerbeurt juist bijdragen aan meer comfort tijdens warme dagen.
Bij de foto's hieronder zie je de twee oudere paarden die ik deze week mocht helpen. Hun ontspannen uitstraling na afloop zegt eigenlijk meer dan woorden kunnen beschrijven.
Foto boven van de eigenaar ontvangen:
Voor het scheren: een dikke, warme vacht die het lichaam belemmert om overtollige warmte kwijt te raken.
Foto onder via facebook had en eigenaresse mij getagd:
Na het scheren: zichtbaar meer comfort en ontspanning. Zeker bij oudere paarden kan dit tijdens warme dagen een groot verschil maken. "Opa Skaut" 36 jaar ziet er nog supergoed uit voor zijn leeftijd!
Foto onder van Bambi, haar ondervacht was helemaal nat en klam waardoor het scheren moeilijker ging, maar met extra olie en de messen na elke haal schoon te maken in het toch gelukt.
Kan jouw paard ook wat extra verkoeling gebruiken?
De warme periode is nog niet voorbij en ik heb de komende tijd nog enkele plekken beschikbaar om paarden te scheren. Vooral voor oudere paarden, paarden die hun vacht moeilijk verliezen of paarden met een uitzonderlijk dikke vacht kan een scheerbeurt veel comfort geven tijdens warme dagen.
Ik maak voor deze paarden dan ook graag een uitzondering.
Voor een afspraak kun je bellen of appen op +31654688240